Onderzoek & evidentie
Alle artikels, onderzoek, beleid en media over onderzoek & evidentie in de context van AI en onderwijs, in Vlaanderen en de wereld.
-
Internationaal samengevat, week 42: Ierland belooft een AI-geletterdheidstaskforce na de AI-top in Dublin, Britse bijlesdocenten eisen inspraak in de AI-tutoring van het DfE, nieuw onderzoek toont wanneer AI-gebruik echt bijblijft en Amerikaanse schoolbesturen botsen vooral op privacy
Deze week internationaal: een Europese AI-top in Dublin met gevolgen voor onderwijsbeleid, een Brits conflict over de rol van mensen in AI-bijles, een experimentele studie die het verschil maakt tussen AI als hulpmiddel en AI als vervanging, en een cijfermatige blik op hoe Amerikaanse schoolbesturen worstelen met AI-regels.
-
Internationaal samengevat, week 42: het VK plant een certificeringsschema voor AI in de klas, Amerikaanse topuniversiteiten laten AI-detectors vallen, een bevraging toont verschillen tussen taal- en wiskundeleerkrachten en dertig leerwetenschappers bereiken consensus over AI en leerprocessen
Deze week internationaal: een Brits voorstel om AI-tools voor scholen te certificeren, een golf van Amerikaanse universiteiten die AI-detectiesoftware terugschroeven, een bevraging die laat zien hoe vakleerkrachten verschillend aankijken tegen AI-fraude, en een wetenschappelijke consensusoefening over wat generatieve AI met leren doet.
-
Internationaal samengevat, week 41: een AI-tutor die gelijk scoort als een mens, Oak's Aila bespaart leerkrachten tijd, Google traint 650.000 leerkrachten en studenten huren advocaten tegen AI-beschuldigingen
Deze week internationaal: een grootschalige studie die AI-tutoring en menselijke tutoring naast elkaar legt, een gerandomiseerde Britse proef met een AI-lesassistent, een grote gratis bijscholing voor leerkrachten en een groeiend aantal studenten dat juridische hulp inroept tegen AI-beschuldigingen.
-
Gerandomiseerde studie bij 2.379 studenten: toegang tot een in de cursus ingebouwde AI-tutor leidde tot lagere cijfers en minder betrokkenheid
In een gerandomiseerde studie met 2.379 bachelorstudenten en 30 docenten aan een grote Amerikaanse openbare universiteit onderzochten Jing Liu en collega’s wat toegang tot een in de cursus geïntegreerde generatieve AI-tutor doet met de prestaties en de betrokkenheid van studenten.
-
Samengevat, week 40: KU Leuven en UGent zetten in op mondelinge verantwoording, China schrapt opleidingen en Europa bundelt het bewijs
Deze week stond vooral de evaluatie in het hoger onderwijs centraal, met twee Vlaamse rectoren die meer mondelinge verantwoording willen.
-
Internationaal samengevat, week 40: een AI-tutor die slechter scoort, Nederland bouwt een publieke AI-omgeving, Boston en New York kiezen tegengestelde wegen en Anthropic stemt af op het curriculum
Deze week internationaal: een gerandomiseerde studie die een AI-tutor slecht doet scoren, Nederland dat inzet op een publieke AI-omgeving voor scholen, twee Amerikaanse steden met tegengestelde AI-koersen en een techbedrijf dat zijn onderwijstools op een nationaal curriculum afstemt.
-
ChatEDU #129: de AI-doemberichten ordenen voor ouders en een vervangingstool voor directies
In aflevering 129 van ChatEDU (25 september) ordenen Matt Mervis en Elizabeth Radday de golf aan AI-doemberichten van de voorbije weken tot wat scholen daar vandaag concreet over aan ouders kunnen vertellen.
-
AI in Education Podcast: existentiële AI-risico's, PISA en de schuld van de laptop
In deze aflevering van de AI in Education Podcast (25 september) krijgt Dan Bowen gezelschap van Chris Goodall, onderwijsleider bij de Bourne Education Trust in het Verenigd Koninkrijk.
-
Europese Commissie bundelt het bewijs over generatieve AI in het onderwijs: betere prestaties betekenen nog niet beter leren
In het evidentieoverzicht “Friend or foe?” zet de Europese Commissie het wetenschappelijk en internationaal onderzoek op een rij over wat generatieve AI betekent voor leerlingen, leraren, ouders en onderwijssystemen in de EU.
-
Samengevat, week 39: subsidieaanvraag voor AI-wijs onderwijs, vier AI-engagementen aan de VUB en een eigen taalapp in Lokeren
Deze week: vijf universiteiten vragen subsidie aan voor ‘AI-wijs onderwijs’, de VUB formuleert vier AI-engagementen en een Lokerse school zet een eigen AI-taalapp in.
-
Internationaal samengevat, week 39: Brussel legt het bewijs op tafel, Engeland wil edtech eerst testen, Jetten ziet kansen en Amerikaanse districten trekken de stekker uit
Deze week internationaal: twee nieuwe Europese rapporten over AI en digitaal onderwijs, een Engels onderzoek dat de bewijslast bij edtech-leveranciers legt, een Nederlandse premier die AI in de klas wil en Amerikaanse districten die net op de rem staan.
-
European Teacher Survey 2026: meer AI-gebruik, maar vraag naar bewijs blijft
Uit de European Teacher Survey 2026 van Sanoma Learning, het moederbedrijf van uitgeverij Van In, blijkt dat leerkrachten AI vaker gebruiken maar voorzichtig blijven over de impact op leerresultaten.
-
Internationaal samengevat, week 38: de EU wil chatbots aan banden voor minderjarigen, Microsoft tekent bindende privacyregels met Amerikaanse leraren en onderzoekers kijken mee in de klas
Deze week internationaal: Brussel legt met de KIDS Act leeftijdsregels en ontwerpverplichtingen op voor sociale media en AI-chatbots, Microsoft tekent met de Amerikaanse lerarenvakbond een afdwingbare privacystandaard voor AI in scholen, onderzoekers zaten zes maanden naast leerlingen om te zien wat AI-tools echt doen, en ouders van kinderen met een zorgvraag komen met AI-teksten naar het overleg.
-
Een simpel bericht 'je vroeg meteen de oplossing' halveert het uitbesteden van denkwerk aan een AI-assistent, blijkt uit experiment met 704 deelnemers
In een vooraf geregistreerd online experiment bij 704 volwassen deelnemers uit het Verenigd Koninkrijk onderzochten Sebastian Maier, Kai Schwabe, Manuel Schneider en Stefan Feuerriegel van de LMU München hoe je kunt vermijden dat lerenden hun denkwerk aan een AI-assistent uitbesteden zonder de toegang tot die AI te beperken.
-
ChatEDU #127: waarom New York en Los Angeles AI verbieden op school, en wat nu?
Nieuwe aflevering (11 september) van ChatEDU (/2026/08/podcast-chatedu/), waarin Matt Mervis en Elizabeth Radday inzoomen op de beslissing van de schoolsystemen van New York City en Los Angeles om leerlingen de toegang tot AI te ontzeggen, terwijl meer districten zich lijken aan te sluiten en kandidaten voor de schoolraad van Chicago een verbodspledge ondertekenen.
-
PISA 2025 bij 760.000 vijftienjarigen: wie AI inzet voor schooltaken scoort lager op wetenschappen, wekelijks gebruik 'om te leren' niet
Het eerste deel van de PISA 2025-resultaten van de OESO, een grootschalige internationale peiling bij meer dan 760.000 vijftienjarigen in 91 landen en economieën, koppelt voor het eerst het gebruik van AI-chatbots aan leerprestaties in wetenschappen.
-
Internationaal samengevat, week 37: PISA meet AI-gebruik, 25 ministers tekenen bij UNESCO, Nederland krijgt een raamwerk en Britse scholen smeken om regels
Deze week internationaal: PISA 2025 meet voor het eerst wat AI-gebruik met leerprestaties doet, UNESCO verzamelt 25 onderwijsministers rond één verklaring, Nederland krijgt een raamwerk AI-geletterdheid voor scholen en Britse experts vertellen het parlement dat leraren om regels smeken.
-
'Met een Thermomix verleer je koken': leerwetenschappers bieden een keukenmachine-analogie om AI-gebruik in de les te beoordelen
In een conceptueel paper stellen de leerwetenschappers Nikol Rummel, Valentina Nachtigall en Ernesto Panadero een analogie voor tussen de Thermomix, een slimme keukenmachine die evenveel enthousiasme als kritiek oproept, en het gebruik van generatieve AI door lerenden.
-
Studie bij bijna 40.000 leerlingen: wie AI gebruikt voor emotionele steun, kampt dubbel zo vaak met ernstige emotionele problemen
Onderzoekers van de Universiteit van Ottawa analyseerden in een cross-sectionele studie de antwoorden van 39.761 leerlingen van het vierde leerjaar tot het laatste jaar secundair in vier Ontariose schoolbesturen, om na te gaan hoe het gebruik van generatieve AI voor emotionele steun samenhangt met hun mentale gezondheid.
-
Samengevat, week 36: het MAIVO-onderzoek, een debat over AI-soevereiniteit, klasfoto's in AI-tools en chatbots als vertrouwenspersoon
Deze week: de eerste grote cijfers over AI in Vlaamse scholen, een debat over AI-soevereiniteit met minister Demir, een waarschuwing over klasfoto’s in AI-tools, chatbots als vertrouwenspersoon en een VUB-team bij OpenAI.
-
Internationaal samengevat, week 36: New York trekt de rem, de Raad van Europa zet AI-geletterdheid centraal en huiswerk wordt sneller maar examens slechter
Deze week internationaal: een Europese aanbeveling over AI-geletterdheid, een moratorium op generatieve AI in de scholen van New York, een grote Chinese studie over wat AI met leren doet, Britse leraren die zich niet klaar voelen en OpenAI dat zelf om bewijs vraagt.
-
Klasstudie met LLM-tutor 'Math with Matt': emotionele steun maakt leerlingen niet beter in algebra, wel efficiënter
Een klasstudie bij leerlingen van het zevende leerjaar (eerste graad secundair) vergeleek twee versies van een intelligent tutorsysteem voor algebra, om te onderzoeken of emotionele steun via een groot taalmodel het leren en de wiskundeangst beïnvloedt.
-
MAIVO-onderzoek: AI aanwezig in Vlaamse scholen, maar nog verkennend en informeel
Het grootschalige MAIVO-onderzoek, gecoördineerd door onderzoeksgroep Itec van KU Leuven samen met de Universiteit Gent, de Universiteit Antwerpen en Profacts, brengt voor het eerst op grote schaal in kaart hoe artificiële intelligentie vandaag wordt gebruikt en ervaren in het Vlaamse basis- en secundair onderwijs.
-
VUB-onderzoeksgroep geselecteerd voor internationaal onderzoeksprogramma van OpenAI
Een onderzoeksteam van de Vrije Universiteit Brussel is geselecteerd voor de Economic Research Exchange, een nieuw onderzoeksprogramma van OpenAI rond de economische en maatschappelijke impact van artificiële intelligentie.
-
Tweejarig gerandomiseerd experiment met Khanmigo: AI-tutor helpt amper meer dan gewoon oefenen, omdat leerlingen hem nauwelijks gebruiken
Economen Philip Oreopoulos en Nina Low voerden een tweejarige cluster-gerandomiseerde studie uit in 18 Amerikaanse middenscholen in Tennessee, waar leerlingen tijdens dagelijkse remediëringslessen wiskunde oefenden met Khan Academy en de AI-tutor Khanmigo, ingesteld om te coachen in plaats van antwoorden te geven.
-
Internationaal samengevat, week 35: Britse leraren koelen af, Stanford relativeert de AI-tutor en de VS eisen bewijs
Deze week internationaal: Britse leraren die AI massaal gebruiken maar er minder van verwachten, een Stanford-review die de AI-tutor relativeert, Amerikaans beleid dat bewijs eist van edtech, en nieuwe Britse veiligheidsregels die op 1 september ingaan.
-
Studie van 14.637 chatbotantwoorden: LLM-tutoren leggen vooral uit en lossen op, echt begeleiden doen ze zelden
Onderzoekers analyseerden 14.637 antwoorden van een LLM-tutor aan 203 studenten in een universitair vak over artificiële intelligentie, om na te gaan hoeveel directe hulp zulke chatbots geven in authentieke leerinteracties.
-
The Ethics of Artificial Intelligence in Education (Holmes & Porayska-Pomsta): ethiek als kernvraag
Academische bundel over de ethische kernvragen bij AI in het onderwijs: wat betekent het als adaptieve, geautomatiseerde en datagedreven systemen wereldwijd scholen en universiteiten binnenkomen? Voor beleidsmakers, onderzoekers en lerarenopleiders die dieper willen graven dan de praktijkgidsen.
-
Artificial Intelligence in Education (Holmes, Bialik & Fadel): het academische referentiewerk
Het academische referentiewerk over AI in het onderwijs: beloften én implicaties voor lesgeven en leren.
-
Gerandomiseerd experiment: AI dicht driekwart van de prestatiekloof tussen hoog- en laaggeschoolden
Economen van onder meer University of Nottingham en Tulane University voerden een gerandomiseerd online experiment uit met 1.174 volwassenen tussen 25 en 45 jaar, die een probleemoplossende werktaak maakten met of zonder generatieve AI-assistent, gevolgd door een module zonder AI.
-
The Edtech Podcast: Rose Luckin over AI en leren
Britse podcast gepresenteerd door Rose Luckin, professor Learner-Centred Design aan UCL en een van de meest geciteerde stemmen over AI in het onderwijs, met focus op het meten van leeruitkomsten met AI.
-
PNAS-studie: generatieve AI zonder vangrails kan het leren schaden
Gerandomiseerde studie bij middelbare scholieren wiskunde: onbeperkte toegang tot een standaard GPT-4-chatbot verbeterde de oefenprestaties, maar schaadde het leren zodra de AI werd weggenomen.
-
Meta-analyse: overwegend positieve effecten van generatieve AI op leerresultaten
Systematische review en meta-analyse in Educational Research Review over het effect van generatieve AI op leerresultaten van universiteitsstudenten.
-
RCT: kan generatieve AI het zelfregulerend leren van scholieren versterken?
Gerandomiseerde studie in Educational Psychology Review bij 371 leerlingen (grades 7-9, vergelijkbaar met eerste en tweede graad secundair) die onderzoekt of AI-ondersteuning het zelfregulerend leren kan versterken.
-
Sneller klaar, minder geleerd: studietijd op wiskundeoefeningen daalt fors door AI
De studietijd van studenten op wiskundeproblemen waar AI goed in is, daalde na de lancering van ChatGPT met 2,8% per kwartaal — cumulatief 26,9% over elf kwartalen.
-
Onderzoek: AI-toegang verhoogt testscores — vooral bij wie AI om uitleg vraagt
In een gerandomiseerd experiment van Zara Contractor en Germán Reyes verhoogde toegang tot generatieve AI de testscores van universiteitsstudenten onmiddellijk met 0,27 standaarddeviatie, en die winst bleef een week later overeind.
-
Ruim 80% van studenten gebruikt generatieve AI binnen twee jaar na ChatGPT-lancering
Onderzoek aan een Amerikaanse eliteuniversiteit documenteert dat meer dan 80% van de studenten generatieve AI gebruikte binnen de twee jaar na de lancering van ChatGPT.
-
Knack: leerlingen die AI slim gebruiken, ondervinden nauwelijks nadeel
Knack bespreekt een nieuwe studie van onderzoekers David Stromberg (Universiteit van Stockholm), Victor Lei en Wu Yanhui (Universiteit van Hongkong) die 27.000 Chinese leerlingen tussen 12 en 18 jaar volgden en vaststelden dat leerlingen die AI gebruiken hogere punten halen op hun huiswerk, maar minder goed scoren op examens.
-
Halfjaardigest Vlaanderen: AI en onderwijs, januari-augustus 2026
Wat gebeurde er in het Vlaamse onderwijslandschap rond AI sinds nieuwjaar? Dit halfjaaroverzicht bundelt de 26 artikels uit onze bibliotheek, thematisch gegroepeerd.
-
Halfjaardigest internationaal: AI en onderwijs wereldwijd, januari-augustus 2026
De belangrijkste internationale ontwikkelingen rond AI en onderwijs sinds nieuwjaar, thematisch gegroepeerd en telkens geduid voor Vlaanderen.
-
Bevraging bij 335 docenten: grootste AI-impact op evaluatie in hoger onderwijs
VAIA bundelt de resultaten van een KU Leuven-bevraging bij 335 Vlaamse universiteitsdocenten.
-
GO! bevraagt CLB's over blended hulpverlening en AI
Het GO! lanceerde in juni 2026 de tweejaarlijkse bevraging ‘Van Klik naar Impact’, die de implementatie van blended hulpverlening en AI in de centra voor leerlingenbegeleiding (CLB) in kaart brengt.
-
Grote Scholierenenquête: helft middelbare scholieren gebruikt wekelijks AI voor schoolwerk
Volgens de eerste resultaten van de Grote Scholierenenquête 2026 van de Vlaamse Scholierenkoepel gebruikt de helft van de middelbare scholieren meermaals per week AI voor schoolwerk: 30 procent meerdere keren per week, 20 procent dagelijks of vaker.
-
Vlaams Parlement: drie vragen om uitleg over AI in het onderwijs
De Commissie voor Onderwijs behandelde op 2 april 2026 drie vragen om uitleg over artificiële intelligentie aan minister Zuhal Demir: over AI-gebruik in het hoger onderwijs (Brecht Warnez), over de imec.digimeter 2025 en de impact van AI op de onderwijskwaliteit (Hiba Faraji) en over het toenemende AI-gebruik door studenten (Tom Seurs).
-
imec.digimeter: 81% van studenten gebruikt generatieve AI voor school of studie
De 18de editie van de imec.digimeter toont dat generatieve AI in 2025 op kruissnelheid kwam: 43% van de Vlamingen is gewoontegebruiker, tegenover 18% in 2023.
-
OESO: Vlaamse leerkrachten voelen zich overweldigd door AI
Volgens het OESO-rapport ‘Digital Education Outlook 2026’ voelt meer dan de helft van de Vlaamse leerkrachten zich overweldigd door de verwachting om digitale tools te gebruiken, een van de hoogste percentages binnen de OESO en vergelijkbaar met Japan, Kroatië en Servië.
Verfijn verder op niveau, vak, thema of regio →