In een vooraf geregistreerd online experiment bij 704 volwassen deelnemers uit het Verenigd Koninkrijk onderzochten Sebastian Maier, Kai Schwabe, Manuel Schneider en Stefan Feuerriegel van de LMU München hoe je kunt vermijden dat lerenden hun denkwerk aan een AI-assistent uitbesteden zonder de toegang tot die AI te beperken. De deelnemers oefenden breukenrekenen met een LLM-assistent die alleen op expliciete vraag hints, tussenstappen of de volledige oplossing gaf, en legden daarna een test af zonder hulp; in een 2x2-opzet met een controlegroep zonder AI werden twee ingrepen getest: metacognitieve feedback (een kort bericht dat het gevolg van uitbesteden expliciet maakt, in de trant van “je vroeg meteen de oplossing, dan lees je de stappen in plaats van ze te oefenen”) en een puntenbeloning die meer opleverde naarmate je minder hulp vroeg. De metacognitieve feedback verminderde het opvragen van complete antwoorden (odds ratio 0,47) en verbeterde de score op de test zonder hulp (odds ratio 1,51), terwijl de beloning op geen van beide uitkomsten een aantoonbaar effect had; opvallend is ook dat de AI-assistent op zich de testscore niet verlaagde tegenover de groep zonder AI. Kanttekening: het gaat om een preprint zonder peer review, met volwassen Prolific-deelnemers in plaats van leerlingen en met één enkele oefensessie. Voor leerkrachten en makers van schooltools is de les niettemin concreet: niet belonen of verbieden, maar leerlingen op het moment zelf laten zien wat een “geef me het antwoord” met hun oefenkans doet, lijkt een goedkope manier om cognitief uitbesteden af te remmen, wat aansluit bij het ICAP-denkkader dat we eerder bespraken (/2026/09/arxiv-thermomix-analogie-generatieve-ai/).

Bron: Designing Against Deskilling: Metacognitive Feedback Reduces Cognitive Offloading to LLM Assistants (arXiv preprint cs.HC, 2026, Engelstalig).