1. VS: Ohio verplicht elke school een AI-beleid te hebben. Sinds 1 juli 2026 moeten alle K-12-scholen in Ohio een AI-beleid hebben, gericht op veilige integratie in de klas en het voorkomen van vals spelen (Spectrum News, 14 augustus). Het past in een bredere golf: in 2026 werden in 31 Amerikaanse staten al 134 wetsvoorstellen rond AI in het onderwijs ingediend, vooral rond dataprivacy, gebruiksregels in de klas en curriculum (MultiState, FutureEd legislative tracker). Sommige staten, zoals Oklahoma en Maryland, verankeren menselijk toezicht en verbieden AI bij beslissingen met grote gevolgen voor leerlingen. Tegelijk waarschuwen commentatoren dat scholen “regels bouwen zonder de bestemming te kennen” (eSchool News, 7 augustus).

Wat betekent dit voor Vlaanderen? Vlaanderen kiest voorlopig niet voor een verplicht schooleigen AI-beleid, maar werkt aan een gezamenlijke AI-strategie voor het onderwijs. De Amerikaanse ervaring suggereert dat wachten geen optie is: de AI-verordening verplicht scholen nu al tot AI-geletterdheid bij personeel, en de principes die in de VS wettelijk worden verankerd — menselijk toezicht, geen AI bij beslissingen met grote impact op leerlingen — sporen opvallend met wat de AI Act voor hoog-risicosystemen oplegt. Een school die vandaag een eigen beleid uittekent, loopt dus vooruit op wat er hoe dan ook aankomt.

2. VS: leerlingen uit alle 50 staten schrijven zelf een nationaal AI-kader. Op een AI-festival in Boston (17-19 juli) werkten leerlingen uit alle Amerikaanse staten de “STUDENTS FIRST Act of 2026” uit, een eigen kader voor verantwoord AI-gebruik in scholen (AASA, 3 augustus).

Wat betekent dit voor Vlaanderen? Leerlingen blijken uitstekend in staat om mee na te denken over AI-spelregels. Vlaamse scholen die een AI-beleid opstellen, kunnen hun leerlingenraad daar actief bij betrekken — het vergroot het draagvlak en de regels sluiten beter aan bij hoe leerlingen AI werkelijk gebruiken.

3. VK: AI is mainstream bij leraren, maar zorgen over kritisch denken groeien. In het VK gebruikt 76% van de leraren AI voor dagelijks werk (61% voor lesmateriaal, 41% voor lesvoorbereiding), en een gerandomiseerde EEF-studie bij 259 leraren vond dat ChatGPT mét goede begeleiding de lesvoorbereidingstijd met 31% verminderde — zo’n 25 minuten per week (Third Space Learning-overzicht). Tegelijk vond een bevraging van de National Education Union (april 2026) dat 66% van de leraren secundair vindt dat het kritisch denken van leerlingen achteruitgaat door AI, en dat bijna de helft van de scholen nog geen enkel AI-beleid heeft. De Britse overheid zet intussen in op “veilige AI-tutortools” voor tot 450.000 kansarme leerlingen, verwacht tegen eind 2027 (UK DfE roadmap).

Wat betekent dit voor Vlaanderen? Het Britse beeld — hoge adoptie voor werkdrukverlaging, groeiende pedagogische twijfels — is wellicht een voorbode voor Vlaanderen. De les: de winst zit vandaag vooral bij de leraar (tijdswinst bij voorbereiding), terwijl het effect op leerlingen nauwgezet bewaakt moet worden. Wie AI invoert, doet er goed aan beide sporen apart te evalueren in plaats van “AI in de klas” als één geheel te behandelen.

4. EU en OESO lanceren een gezamenlijk AI-geletterdheidskader voor het leerplichtonderwijs. Op 18 juni stelden de Europese Commissie en de OESO in Brussel een AI Literacy Framework voor het basis- en secundair onderwijs voor, met praktijkvoorbeelden voor in de klas (European Education Area, OECD). De OESO publiceerde daarnaast haar Digital Education Outlook 2026 over doelgericht gebruik van generatieve AI in verschillende leerscenario’s (OECD).

Wat betekent dit voor Vlaanderen? Dit kader is het meest concrete instrument tot nu toe om de AI-geletterdheidsverplichting van de AI-verordening (artikel 4) in te vullen. Vlaamse scholen en lerarenopleidingen hoeven dus geen eigen referentiekader uit te vinden: dit EU-OESO-kader kan rechtstreeks als basis dienen voor professionalisering en lesdoelen, in afwachting van de Vlaamse AI-strategie.

Volgende week een nieuwe editie. Suggesties voor bronnen die we moeten volgen? Open een issue op GitHub.

1. Europa vernieuwt zijn AI-richtsnoeren voor leraren. De Europese Commissie publiceerde geactualiseerde richtsnoeren voor ethisch AI- en datagebruik in de klas, met praktijkscenario’s voor basis- en secundair onderwijs.

2. KlasCement bundelt praktische richtlijnen voor AI-gebruik door leerlingen. Bruikbaar om met je team afspraken per opdracht en evaluatievorm te maken. Onthoud: AI-professionalisering van personeel is een wettelijke verplichting onder artikel 4 van de AI-verordening.

3. De Vlaamse visietekst blijft hét referentiekader. De zeven basisvoorwaarden voor verantwoorde AI van Kenniscentrum Digisprong zijn de toetssteen voor elk schooleigen AI-beleid — en er komt een Vlaamse AI-strategie voor onderwijs aan, goed voor zo’n 10 miljoen euro.

Volgende week weer een digest. Suggesties? Laat het weten via GitHub.

Als AI-experten schuift de VUB onder meer Vincent Ginis (opdrachthouder AI en voorzitter commissie onderwijsinnovatie), Luc Steels (AI Lab Brussels), Ann Dooms (Wiskunde en Data Science) en Rosamunde Van Brakel (digitale criminologie) naar voren. Ook AI in het wiskundeonderwijs en zelfregulerend leren met GenAI komen als aparte expertisethema’s aan bod.

Lees meer bij VUB Press.

Vermeldenswaard: KlasCement wijst erop dat artikel 4 van de Europese AI-verordening scholen verplicht om hun personeel te professionaliseren op het vlak van AI — geen vrijblijvende aanbeveling dus, maar een wettelijke verplichting.

Voor wie aan de slag wil: de richtlijnen zijn een bruikbaar vertrekpunt om met je team afspraken te maken over wat leerlingen wel en niet met AI mogen doen, per opdracht en per evaluatievorm.

De AI-richtsnoeren bevatten praktijkscenario’s voor in de klas en behandelen de belangrijkste ethische en juridische aandachtspunten, met als doel het vertrouwen van leraren in verantwoord AI-gebruik te versterken. Ze richten zich in de eerste plaats op leraren en onderwijspersoneel in het basis- en secundair onderwijs.

Daarnaast werden de richtsnoeren rond desinformatie en digitale geletterdheid uitgebreid met de impact van generatieve AI, en verscheen een eerste EU-definitie van digitale leerinhoud met kwaliteitscriteria.

Waarom relevant voor Vlaanderen? Deze richtsnoeren vormen het Europese kader waarbinnen de Vlaamse AI-strategie voor onderwijs zich ontwikkelt, en zijn direct bruikbaar als vertrekpunt voor een schooleigen AI-beleid.

1. Het EU-kader kreeg dit jaar tanden. Op 18 juni lanceerden de Europese Commissie en de OESO het definitieve AI Literacy Framework voor basis- en secundair onderwijs: vier domeinen (engage, create, manage, shape) en 19 competenties, gevalideerd door feedback van ruim 2.000 leraren uit meer dan 100 landen. En op 2 augustus werden de verplichtingen voor hoog-risico-AI-systemen van de AI-verordening van kracht: AI die meebeslist over toelating, beoordeling of doorverwijzing vereist nu risicomanagement, logging en menselijk toezicht.

Wat betekent dit voor Vlaanderen? Het AILit-kader is dé kandidaat om de AI-geletterdheidsverplichting (AI Act art. 4) concreet in te vullen — scholen hoeven geen eigen referentiekader uit te vinden. En sinds augustus is de vraag “welke AI zit er in onze leerlingvolg- en evaluatiesystemen?” geen theoretische meer: inventariseer wat leveranciers ingebouwd hebben.

2. Landen kiezen elk hun eigen route. Denemarken verplicht mondelinge verdediging van schrijftaken en schermmonitoring bij examens, na eerder al een praktische gids voor rechtmatig AI-gebruik. China maakt AI-lessen verplicht vanaf schooljaar 2026-2027, maar verbiedt zelfstandig GenAI-gebruik in het basisonderwijs. De VS maken AI een prioriteit bij federale onderwijssubsidies, het VK scherpte zijn veiligheidsstandaarden voor educatieve AI-producten aan (geen kant-en-klare antwoorden als standaard, geen antropomorfisering), en Nederland kondigde een regieplan aan tegen afhankelijkheid van commerciële AI-modellen.

Wat betekent dit voor Vlaanderen? Het internationale spectrum loopt van omarmen (China, VS) tot indammen (Denemarken). De Vlaamse AI-strategie die met de 10 miljoen euro van minister Demir wordt uitgewerkt, kan uit elk model lenen: de Britse productstandaarden zijn direct bruikbaar als checklist bij toolkeuze, het Nederlandse regieplan als model om niet elk bestuur apart te laten onderhandelen met techleveranciers.

3. Het onderzoek wordt scherper — en ongemakkelijker. De OECD Digital Education Outlook 2026 waarschuwt voor een “mirage of false mastery”: leerlingen met AI voltooiden in aangehaald onderzoek 48% meer taken, maar presteerden 17% slechter zodra de AI wegviel. Een grootschalige studie op tien jaar ALEKS-wiskundedata (3,2 miljoen leerinteracties, nog niet peer-reviewed) vond sinds ChatGPT fors kortere studietijden maar 25% lagere scores op gecontroleerde retentietoetsen — behalve onder toezicht.

Wat betekent dit voor Vlaanderen? Dit is het sterkste signaal tot nu toe dat ongestuurd AI-gebruik het leren kan uithollen, precies wat Vlaamse leraren intuïtief aanvoelen in het huiswerkdebat. De les is niet “verbieden” maar “sturen”: AI-gebruik koppelen aan didactische doelen en het leerproces toetsen, niet alleen het eindproduct.

4. De platformrace om de leraar is losgebarsten. Microsoft Elevate for Educators (gratis opleiding + AI-tools), Google’s gratis Gemini-functies en Classroom-integratie, Anthropic’s gratis Claude for Teachers en OpenAI’s nieuwe aanbod voor K-12, hoger onderwijs en studenten verschenen allemaal in de eerste helft van 2026.

Wat betekent dit voor Vlaanderen? Gratis is niet gratis: wie nu een ecosysteem kiest, kiest voor jaren. Weeg naast functionaliteit ook databescherming (AVG), de AI Act-conformiteit en de Britse veiligheidsstandaarden mee — en hou de vraag op tafel wie de pedagogische regie heeft: de leraar of het platform.

Vanaf nu verschijnt de internationale digest wekelijks, telkens met duiding voor Vlaanderen.

De cijfers: AI-gebruik is mainstream geworden. De imec.digimeter stelde vast dat 81% van de studenten generatieve AI actief gebruikt voor school of studie. De Grote Scholierenenquête bevestigde: de helft van de middelbare scholieren gebruikt wekelijks AI, maar 62% zegt dat de regels verschillen per leerkracht. Tegelijk voelt volgens de OESO meer dan de helft van de Vlaamse leerkrachten zich overweldigd door digitale verwachtingen, en zien 335 bevraagde universiteitsdocenten de grootste AI-impact bij evaluatie.

Evaluatie en fraude: het scharnierjaar. Het toelatingsexamen arts ging terug naar pen en papier na AI-fraude, leraren herdenken huiswerk, en aan de universiteiten botsen visies: een VUB-taskforce tegen hoogtechnologisch spieken versus een UGent-prof die AI net toelaat (zijn examen webdevelopment). VUB-expert Tim Brys pleit voor examens op papier, en ook Denemarken voerde mondelinge verdedigingen in — een debat dat ook bij ons speelt.

Beleid: van vragen naar strategie. Het jaar begon met de AI-blunder in de openingsrede van de UGent-rector, die tot een schriftelijke vraag over academische integriteit leidde. In april behandelde de Commissie Onderwijs drie vragen om uitleg over AI, en in juni volgde het sluitstuk: minister Demir maakt 10 miljoen euro vrij voor een gezamenlijke AI-strategie, uit te werken door de vijf Vlaamse universiteiten.

Professionalisering en praktijk. KU Leuven rolde AI-bootcamps uit voor personeel, de universiteiten hielden een gezamenlijke studiedag over GenAI met een panel over arbeidsmarktcompetenties, Schoolmakers ziet de ondersteuningsnood verschuiven naar eerlijke evaluatie, Klasse toonde hoe je fake news in elke les aanpakt en Mediawijs wijdde zijn netwerkevent aan AI.

Tools en opmerkelijk. KU Leuven Bibliotheken lanceerden een AI-assistent op Limo, de man achter studeertool Amigo werd CEO van Acco, PXL stopte AI in een nieuw mode-postgraduaat, het GO! bevraagt CLB’s over AI in de leerlingbegeleiding, en een AI-neushoorn met twee linkerogen dook op in een schoolboek — terwijl Knack waarschuwde voor ‘AI-slop’ in de klas.

Vanaf nu vind je hier wekelijks een Vlaamse en een internationale digest.

Het document is het officiële Vlaamse referentiekader voor scholen die een AI-beleid uittekenen. In de Commissie Onderwijs van het Vlaams Parlement werd bovendien aangekondigd dat Vlaanderen circa 10 miljoen euro uittrekt voor een gezamenlijke AI-strategie voor het onderwijs.

Kern voor schoolteams: gebruik de zeven basisvoorwaarden als toetssteen bij elke AI-beslissing — van toolkeuze tot evaluatiebeleid.

Lees meer bij VRT NWS.

Belangrijk voor onderwijs: het is nog niet duidelijk wie toezicht zal houden op AI in onderwijs, omdat dat een regionale en geen federale bevoegdheid is. Een akkoord tussen de federale overheid en de regio’s is in de maak. Wie nu een klacht heeft over naleving van de AI Act, kan voorlopig enkel naar de rechtbank.

Lees meer bij VRT NWS.