PISA 2025 bij 760.000 vijftienjarigen: wie AI inzet voor schooltaken scoort lager op wetenschappen, wekelijks gebruik 'om te leren' niet

secundair-onderwijstweede-graad vakoverschrijdendnatuurwetenschappen onderzoek-en-evidentieai-geletterdheidbeleid-en-regelgeving internationaal academische-publicatie

Het eerste deel van de PISA 2025-resultaten van de OESO, een grootschalige internationale peiling bij meer dan 760.000 vijftienjarigen in 91 landen en economieën, koppelt voor het eerst het gebruik van AI-chatbots aan leerprestaties in wetenschappen. Leerlingen vulden naast de toets een vragenlijst in over hoe vaak ze AI gebruiken voor vier doelen: teksten samenvatten, vooronderzoek doen, schrijfopdrachten opstellen en “om te helpen leren”; gemiddeld in de OESO-landen gebruikt 46 procent van de leerlingen minstens wekelijks een AI-chatbot. Voor de drie concrete schooltaken scoren niet-gebruikers het hoogst: gemiddeld ongeveer 20 punten meer dan gebruikers, wat de OESO gelijkstelt aan ongeveer een schooljaar, en bij dagelijks samenvatten loopt de kloof op tot bijna 30 punten. Wie AI ongeveer wekelijks gebruikt “om te leren” presteert daarentegen even goed als of iets beter dan niet-gebruikers (rond 500 punten), na correctie voor sociaal-economische achtergrond, terwijl zowel dagelijkse als heel occasionele gebruikers lager uitkomen. Leerlingen die op school leerden om AI-gegenereerde informatie te beoordelen scoren licht hoger bij frequent AI-gebruik, maar die kans krijgen kansrijke leerlingen vaker dan kansarme, wat de OESO een dreigende “AI-kloof” noemt. Het gaat om samenhangen, niet om bewezen oorzakelijkheid: zwakkere leerlingen grijpen mogelijk sneller naar AI om taken uit handen te geven. Voor leerkrachten is de les dat niet het gebruik op zich telt, maar de manier waarop, en dat AI-geletterdheid in elke klas hoort, niet enkel bij wie er thuis al mee vertrouwd is; een samenvatting van de bredere PISA-berichtgeving staat in (/2026/09/digest-internationaal-week-37/).

Bron: PISA 2025 Results (Volume I): Future-Ready Students (OECD, 2026, Engelstalig), met name de Executive Summary en het hoofdstuk Student school life and beyond; cijfers per gebruiksfrequentie via TNGlobal, 8 september 2026.