In een conceptueel paper stellen de leerwetenschappers Nikol Rummel, Valentina Nachtigall en Ernesto Panadero een analogie voor tussen de Thermomix, een slimme keukenmachine die evenveel enthousiasme als kritiek oproept, en het gebruik van generatieve AI door lerenden. Het is geen empirische studie maar een denkkader: de auteurs leggen concrete Thermomix-gebruikssituaties naast voorbeelden van leren met generatieve AI en plaatsen die binnen twee bekende didactische modellen, ICAP (de mate waarin lerenden passief, actief, constructief of interactief bezig zijn) en SAMR (van vervanging tot herdefiniëring van een leertaak). Zo tonen ze dat dezelfde tool het leren kan ondersteunen of ondermijnen, afhankelijk van hoe hij wordt ingezet: wie de machine alles laat doen, verleert de vaardigheid, wie hem gericht gebruikt kan verder raken dan zonder. De kernboodschap voor leerkrachten is dat de vraag niet is óf leerlingen AI gebruiken, maar hoe dat gebruik hun leerproces vormgeeft, en dat je een AI-opdracht dus kunt beoordelen op de cognitieve activiteit die ze van de leerling vraagt. Dat sluit aan bij de PISA-bevinding dat AI “om te leren” anders samenhangt met prestaties dan AI die schooltaken overneemt (/2026/09/oecd-pisa-2025-ai-gebruik-wetenschappen/).

Bron: With a Thermomix You Lose the Ability to Cook: A Kitchen Machine Analogy for Applications of Generative AI in Education (arXiv preprint cs.CY, 2026, Engelstalig).